ЦАГЛАШГҮЙ ХАЙРААР ҮНСЬЕ, ЧАМАЙГАА

ГАР БАРИЛЦАН МЭНДЧИЛЭХ НЬ АСАР ОЛОН СӨРӨГ НӨЛӨӨТЭЙГ МОНГОЛЧУУД МЭДДЭГ УЧРААС ХӨӨРӨГ СОЛИЛЦОН МЭНДЭЛДЭГ БАЙЖЭЭ

Сүүлийн үеийн залуус мэндэлж ч чадахаа больжээ гэж аав ээж 2 минь байнга халагладаг байсан юм. Одоо ч ээж, тэр хачин хүн шүү хэлээд байхад л мэндэлж чадахгүй “данги уу?” гэх юмаа. Дээр үед гянданд хоригдож байсан шилийн сайн эрс бие биенийхээ амьд байгаа эсэхийг шалгаж “данги уу” гэж дохио хэл авалцдаг байсан юм гэнэлээ. Гэтэл тэрнийг нь мэндийн үг болгон хэрэглээд байхым хэмээн халаглаж суудаг юм. Монгол суу ухааны Манукол академийн ерөнхийлөгч, доктор З.Бат-Отгоны “МОНГОЛЧУУДЫН ГЭГЭЭРЭЛ” номыг уншиж суухдаа үнэхээр л бид мэндэлж чадахаа байсан ард түмэн болжээ гэж бодлоо. Доктор З.Бат-Отгон Монголчуудын уламжлалт мэндчилгээний талаар ингэж бичсэн байна. Сүүлийн үед Монголчуудын мэндчилгээнд гар барих, толгой дохиж мэндлэх ёс гаднаас нэвтэрчээ. Европ чиглэлийн гаралтай баруун гараа барьж мэндэлдэг ёс нь надад буу байхгүй гэдгээ илтгэж алгаа дэлгэн харуулж байгаа утгатай ажээ. Ингэж баруун гараа барин мэндчилэхэд хүнд асар олон сөрөг нөлөөтэйг Монголчууд мэддэг байсан учир тэрхүү мэндчилгээг таалдаггүй байсан байна. Учир нь, 1-рт: Хүн энергийг баруун гарынхаа алгаар авч зүүн гарынхаа алгаар гаргадгийг шинжлэх ухаан нэгэнт тогтоосон байна. Хоёр хүн баруун гараа атгалцсанаар хоорондоо энерги мэдээллийг солилцоно. Муу энерги мэдээлэлтэй хүнтэй гар баривал муу энерги мэдээлэл авна.
2-рт: Жирмэсэн эмэгтэйчүүд баруун гараа барилцах буюу золгоход хэвлий дэх хүүхдүүдийнх нь хүйс өөр өөр бол хүйсний долгион буюу хүйсний мэдээлэл нь солигддог байна. Үүнийг Монголчууд хүүхдийн хүйс солигдох гэж ярьдаг. Яг үнэндээ эрэгтэй байж байгаад эмэгтэй, эмэгтэй байж байгаад эрэгтэй болдоггүй бөгөөд хүйснийх нь мэдээллийг агуулагч долгион нь солигддог байна. Тийм учраас хүйс нь эрэгтэй хэрнээ зан ааш нь эмэгтэйлэг, эмэгтэй хэрнээ зан чанар нь эрэгтэйлэг төрдөг байна. Үүнээс болоод ижил хүйстэн гэж адлагдаад гадуурхагдаад байдаг хүмүүс бий болдог байна.
3-рт: Мөн баруун гараа атгалцаж мэндчилэхэд жирмэсэн эхийн хэвлий дэх хүүхдүүдийн хүйс нь ижил байх тохиолдолд хүйсний мэдээллийн долгион биш удамынх нь мэдээллийн долгион солигддог байна. Ингэснээр эцэг эхчүүд өөрийн удмын бус өөр удмын зан чанартай хүүхдийг хүмүүжүүлэх болдог байна. Зарим эцэг эх үр хүүхдээ “Энэ ёстой манай удамд байхгүй зантай шүү” гэж хэлж ярьж байх нь тааралддаг. Энэ нь удмын мэдээлэл солигдсоны шинж юм. Энэ бүхнийг мэддэг байсан Монголчууд энергий мэдээллийн ямар нэг зөрчилд орохгүйн тулд баруун гараа зүүн энгэртээ авч бөхийн мэндчилдэг байна. Гэхдээ баруун гарын бугалга аймхай буюу аюулхайтай давхцан байрлах ёстой. Далд ертөнцөөс илгээгдэж ирдэг хүний оюун ухаан буюу мөн чанар нь цээжний хөндийд аймхай буюу аюулхай дээр оршдог учир баруун гарын бугалга аймхай буюу аюулхайтай давхцсанаар хүний мөн чанарыг хааж өгөх бөгөөд энэ нь хүний оюун ухаан буюу мөн чанар хэний ч өмнө бөхийх ёсгүйг хэлж өгнө. Япон, Солонгосчууд хүнтэй мэндчилэхдээ мөн чанараа хаалгүй бөхийдөг бөгөөд энэ нь тэр хүн цогцсон биетэйгээ, оюун ухаантайгаа, юутай хээтэйгээ цаад хүний өмнө бөхийж байгаа хэрэг юм. Харин Монголчууд мөн чанараа баруун гараараа хааснаар цаад хүн хэн ч байсан түүний өмнө зөвхөн цогцсон биеэрээ бөхийж байгаа хэрэг юм. Монголчуудын мэндчилгээнд гүн утга агуулагдаж байдаг нь эндээс харагдаж байна. Мөн Монголчуудын дунд хөөрөг барин мэндчилдэг ёс өргөн дэлгэр тархсан нь бас л нарийн учиртай аж. Хөөргийг гангараа гэхээсээ илүүтэйгээр бусадтай энергийн зөрчилд орохоос сэргийлж болгоомжлон хэрэглэдэг юм байна. Өөрөөр хэлбэл гарын алгаар энерги, хүйсийн мэдээллийн долгион, удмын мэдээллийн долгион солигддог тул түүнээс хамгаалж алгандаа хөөрөг барин хаадаг байна. Төрийн хаан, өндөр түвшний ноёд, түшмэд харь оронд төрийн айлчлал хийх, гэрээ хэлэлцээр хийхдээ хөөргөө гартаа бариад сууж байдаг байсан байна. Энэ нь элдэв оюун санаанд нөлөөлөх гэсэн оролдлого болон ховс, энергийн үйлчлэлээс хамгаалдаг хамгаалалт болдог байжээ. Тиймээс Монголчууд хөөргийг эр эм гэлтгүй өргөн хэрэглэдэг байжээ.
“МОНГОЛЧУУДЫН ГЭГЭЭРЭЛ” номонд мэндчилгээний уламжлалыг ингэж бичсэн байна. Тиймээс бүгд уламжлалт ёсоо санагалзан энергиэ төвшин байлгах үүднээс түр зуур гар барих мэндчилгээнээс татгалзвал яасан юм. Бас төрийн тэргүүнээсээ эхлээд түмэн олноороо зөв мэндэлж сурцгаая!

МИНИЙ ХОЁР ЭРДЭНЭ

Нийт Монголчууддаа сар шинийн мэнд дэвшүүлэе। Дуучин Болдын энэ сайхан дууг сонсож сэтгэлээ ариусгаарай та нар минь.

НҮД ХУЖИРЛАСАН ШИВЭЭСНҮҮД

Биднийг жаахан байхад шивээстэй хүн тэр бүр байдаггүй байж билээ. Өдрийн од шиг цөөн харагдах шивээстэй хүмүүст хөгшин ээж, ажаа, ээж гээд хүн болгон дургүй байдаг байсансан. Гэтэл одоо шивээс хүмүүсийн зэвүүцлийг төрүүлэхээ больжээ. Бүр эсэргээрээ мода гангараа болон хувираад байна. Урлагийн түвшинд авч үзэх болсон гайхамшигт шивээсний зургийг би та нарт толилуулж байна. Эр хүний бахархал болсон нууц эрхтнээсээ эхлээд биенийхээ бүхэл хэсгийг шивсэн нэгэнээс гадна энхрий нялх үрээ хүртэл шивээсээр гангалсан эрхэмүүд байдаг юм байна. Эрхэм та эдгээр зургуудыг хараад бүү гайхаарай. Энэ бол бидний дунд хөл нийлүүлэн алхаж яваа хүмүүсийн гангараа юм шүү.

МИНИЙ НАЙЗ “БЭЛГЭВЧ”

Өнөөдөр блогтоо жаахан инээдтэй ч гэмээр зүйлийн тухай бичихээр шийдлээ. Миний блогийг уншигчдын зарим нь намайг шоолж магадагүй л дээ. Шоолвол ч шоолго, хамаагүй ээ.

Би сүүлийн үед бэлгэвчтэй найзлах дуртай болоод байгаа. Тиймээс найз бэлгэвчийг магтан дуулж, алдаршуулж яагаад болохгүй гэж. Хэрэглээд л хогийн саванд “залардаг” бэлгэвч итгэсэн хүнийхээ хамгийн сайн найз нь байж чаддаг үнэнч анд шүү. Хүмүүс бид нохойг үнэнч нөхрөө гэж магтан тэжээдэг. Гэтэл бэлгэвч хүмүүс бидэнд нохойноос илүү үнэнч анд болж чаддаг нь гайхалтай. Даанч монголчууд бид бэлгэвчийг төдийлөн хэрэглэж сураагүй болохоор энэ нандин зүйл шөнө л нууцханаар эр эм хоёрт “тус” хүргэчихээд хогийн сав руу залардаг нь хөөрхийлөлтэй.

За тэгээд миний магтаалын гол баатар маань зарим үед эхнэр нөхөр хоёрыг өдөр шөнөгүй хэрэлдүүлээд салж сарнихад нь хүргэдэг туучий байгаам даа. Эхнэрийнх нь цүнх, нөхрийнх нь халаас, хэтэвчнээс миний найзыг гараад ирвэл хэдэн өдрийн хэрүүл тэр айлаас тасрахгүй дээ. Соёлт хүмүүний тансаг хэрэглээ гэдгийг манайхан төдийлөн ойлгохгүй болохоороо ингэж хэрэлдээд байгаа байх л даа. Хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлүүд ч гэсэн бэлгэвчийг ганцхан биеэ үнэлэгчид болон тохиолдлын сексийн үед хэрэглэж байх зүйл шиг тайлбарлан таниулж байгаа учраас л эхнэр нөхөр хоёр бие биенээ хардан хэрэлдэж байгаа нь аргагүй ч юм шиг.

Хүмүүс бэлгэвчийн талаар ямар бодолтой явдагыг та доорхи хариултаас мэдэж аваарай. 5 настай хүүхэд “Үлээдэг бөмбөлөг” гэж нүдээ эргэлдүүлэн баясан хариулж байхад 15 настай жаал “Бөөн ядаргаа. Өмсөж амжаагүй байтал дур тавьчихаад байдаг. Бас томдоод байдаг юм” гэж ичингүйрэн зогсож байхад 20 настай залуу “Аюулгүй секс” гэж бардамнан инээхэд 25 настай бүсгүй “Жирэмслэлтээс сэргийлэх хэрэгсэл” хэмээн нөхөр рүүгээ талимааран харж байхад 40 настай эр “Шал дэмий мөнгөний үрлэг” гэж ундууцан цааш алхалхад 70 настай өвөө “Дэлхий дээрх хамгийн жижиг 00” гэж хэлэн хазганан одлоо. Эрхэм та ч бэлгэвчийн талаар ямар бодол тээж явдаг тухай сэтгэгдлээ үлдээгээрэй.

Бэлгэвч зөвхөн сексийн үед хэрэглэгддэг зүйл биш гэдгийг загвар зохион бүтээгчид батлан янз бүрийн гоёлын даашинз хийдэг болжээ. Хэдхэн жилийн дараа монгол бүсгүйчүүд бэлгэвчээр уралсан даашинзаар гангарах нь мэдээж. Бэлтэй хөрөнгөтэй эрчүүд ч эхнэрээ бэлгэвчээр гангалах гэж үнэ цохих нь мэдээж. Тэгэхээр тун удахгүй хүн болгон бэлгэвчийг шүтэн амьдрах нээ.

Айл гэрийн халуун дулаан уур амьсгалыг бий болгогч, эр эм хоёрын сексийн “гэрч” ноён бэлгэвчийг магтан дуулах гэж оролдсон минь энээ.

БАРАК ОБОМА АСАШЁОРЮҮ ДАГВАДОРЖ БИД 3 СОЛГОЙ

Би солгой гартан. Миний амьдралын бүх л зүйлс солгой гараар минь “хөдөлмөрлөж” байна. Дунд сургуульд байхад манай ангид солгой хүүхдүүд нэлээд байсан. Багш нар орж ирээд танай анги яасан олон солгойчуудтай юм гэж гайхдаг байж билээ. Одоо эргээд санаж байхад манай ангийн дандаа “мундагууд” солгойчууд нь байсан байгаам даа. Мундагууд гэснээс дэлхийн алдартнуудын нэлээд нь солгойчууд байдаг юм байна. Хүн төрөлхтний хамгийн агуу цэргийн жанжин гэгддэг Александр Македонский, Юлий Цезарь, Наполеон нар зүүн гарынхаа хүч чадлаар дэлхийд сүр хүчээ үзүүлж байжээ. Францын цогт охин Жанна д'Аркийн солгой гарны хүчинд өвгөн европ тухайн үедээ өвдөг сөхөрч байсан юм. Энэ агуу эмэгтэйг шашны шүүх ял оноохдоо солгой гар чөтгөр шулмын шинж гэж гадуурхсан нь хачирхалтай. Алдарт Гитлер хүртэл солгой байсан гээд уншигч та боддоо. Бидний шүтээн болсон Америк улсыг сүүлийн жилүүдэд удирдаж байсан Ерөнхийлөгчид болох эцэг Жорж Буш, Рональд Рейган, Билл Клинтон одоогийн Ерөнхийлөгч Барак Обома нар бүгд солгойчууд. Их гүрний ард түмэн солгой Ерөнхийлөгчийг тэргүүндээ залаад байгаа нь цаана нэг учиртай ч байж магад. Леонардо да' Винчи, Микеланжело, Рафаэль, Рубенс, Пабло, Пикассо, Писарро, Франц Кафка, Моцарт, Бетховен, Пол Саймон, Жимми Хендрикс нарын алдартнууд зүүн гартаа бийрээ барьж зургаа зурж, үзгээ атган алдарт аязуудаа ноотлож байсан гэхээр солгой гартнуудад атаархмаар байгаа биз. Мерилэн Монро, Жин Харлоу, Деми Мур, Вупи Голдберг, Жулия Робертс, Чарли Чаплин, Роберт де Ниро, Том Круз, Роберт Редфорд, Брюс Уиллис, Сильвестр Сталлоне нар бүгд солгойчууд. Манай солгойчууд ийм мундаг байгаа биз. Уимболдоны арван удаагийн аварга Мартин Навратилов, Сумогийн домогт их аварга Асашёорюү Дагвадорж нар бас л солгойчууд. Нефтийн магнат Жон Рокфеллер, машины асар том корпорацийг үндэслэгч Генри Форд, компьютерийн эцэг, дэлхийн тэргvvн баян Билл Гейтс, физикч Альберт Эйнштейн, Жеймс Маквелл, физилогч Иван Павлов, эмч Альберт Швейцер... гээд солгой алдартнуудын жагсаалт хөврөөд барахгүй нээ. Нэг үе солгойчуудыг үл тоон ялгавран гадуурхах үзэл аль ч улс оронд түгээмэл байсан нь нууц биш. Энэ үед солгой гартнууд нэгдэн нийлээд жил бүрийн 8 дугаар сарын 13-ныг “БҮХ ОРНЫ СОЛГОЙ ГАРТНУУД НЭГДЭЖ БАРУУН ГАРТНУУДАД ҮЗҮҮЛЭЭД ӨГЬЕ” уриатайгаар эрх ашгаа хамгаалан тэмцдэг өдөр болгон тэмдэглэн өнгөрүүлдэг уламжлалыг бий болгожээ. Аль ч салбарын дэлхийн шилдгүүд нь солгойчууд бид байдаг болохоор бардамнан онгирохоос өөр аргагүй байгаа биз.

ХЯТАДУУДЫГ МОНГОЛЧУУДААС БОР ЕЭВЭН НЬ АВАРЧЭЭ

Монголчууд бид бүгд л мэднэ дээ намар болохоор Хятадууд еэвэн сараа сүр бадруулан тэмдэглэж түүнд нь бид дургүйцээд л. 50-70 аад оны үед Улаанбаатарт Хятад олонтой еэвэн сарны баяраа тэмдэглэх нь илт мэдрэгддэг түүнд нь Монголчууд тун дургүй. Түүнээс болж Монголчууд Хятадуудын хооронд зодоон гардаг байсан талаар аав ээж, өвөө эмээ нар минь ярьдаг байсан сан. Еэвэн гэдэг үг нь Монголчилбол үнэндээ "yue bing" (бин, гамбир) буюу "саран боов " гэсэн Хятад. 70-80 аад оноос Улаанбаатарт Хятадууд цөөрч түүнтэй хамтраад еэвэн хийх нь ч багасч, еэвэн гэдэг үг ч хэрэглэгдэхээ бараг больж. Гэхдээ чухам ямар учраас Монголчууд Хятадуудыг еэвэн сарын баяраа тэмдэглэхэд нь дургүйцдэг байсан нь сонирхолтой юм. Хүмүүс янз бүрээр тайлбарладаг байлаа. Миний сонссоноор бол Хятадууд еэвэн сараараа Монгол хүний дүрсийг зурсан еэвэн хийгээд түүнийгээ хагалж иддэг гэсэн түүх байв. Ямартай ч байсан Монголчууд бид бурамтай, үзэмтэй еэвэн идэх тун дуртай байсан ч еэвэн сар гээч баярт нь ихэд дургүй байсан юм. За ингээд бидний хэлж заншсанаар намрын арван тавны бүтэн сартай шөнө буюу Хятадуудын заншлаар еэвэн сарны баярын утга учрын талаархи хамгийн бодит Хятад эх сурвалжаас авсан түүхийг өгүүлэе. Ази Европыг дамнасан Монголын Эзэнт их гүрний үед Хятад улс Монголын нэгээхэн хэсэг байснаар зогсоогүй, тухайн нийгэмд Хятад хүмүүс хамгийн доод гарал зиндаанд тооцогдож байжээ. Монголчууд Хятадын айл өрхүүдийг аравтын нэгжид хувааж арван Хятад гэр бүл бүр нэг Монгол гэр бүлд үйлчлэх системтэй байсан гэнэ. Үйлчлэгч 10 гэр бүл бүр дундаа гал зуухны нэг л хутгыг хувааж хэрэглэдэг байжээ. Тэр үед Монголчууд маш хатуу хэрцгий байсан гэх ба Хятадад 100 орчим жил (албан ёсны тоогоор 1271-1368 он хүртэл) үргэлжилсэн Монголын Юань гүрний ноёрхлын эхний 50 жилд нь тухайн үеийн Хятадын хүн амын тал хувь нь болох 60 сая хүн үгүй болжээ. Монголчуудын харгис хэрцгий ноёрхлыг түлхэн унагаахад өнчин ядуу нэгэн хөвгүүн, бадар барин даяанчлагч гоонь эр, бас тэгээд дугуй саран хэлбэрт еэвэн боов их чухал үүрэг гүйцэтгэсэн аж. Жү (Zhu Yuanzhang 朱元璋) хэмээх тариачин гаралтай ядмаг нэгэн хөвүүн 17 настайдаа өнчирч тосгод суурингаар дамнан гуйлга гуйн амьдрах болсон ба 24 насандаа Монголын ноёрхлыг эсэргүүцэх хөдөлгөөнд нэгдэн оржээ. Өнчин ядуу амьдралын туршлага нь түүнийг чанга хатуу чадварлаг удирдагч болоход их нөлөө үзүүлсэн гэдэг. Ердөө 3 жилин дотор тэрвээр босогчдын хөдөлгөөний удирдагч болон дэвшжээ. Лию хэмээх (Liu Bowen 劉伯溫) нэгэн сэхээтэн эр байсан ба тэрвээр нэгэн цагт Монголын Засгийн Газарт алба хааж байжээ. Ард түмэндээ хүчээ зориулж тэдэндээ үйлчлэх хүсэл мөрөөдөлтэй Лию авьяас чадвар нь зохих ёсоор үнэлэгдсэнгүй гэж үзсэний улмаас гутран олон түмнээс ангижран даяанчилж агуйд бясалгал үйлдэн суух болжээ. Сарны (Lunar Calendar) тооллын 8 дахь сарын 15-ны өдөр бүтэн сартай шөнө байдаг ба Хятадууд уламжлал ёсондоо дугуй саран хэлбэртэй еэвэн хийгээд хагалж идэн бүтэн сарны баярыг тэмдэглэдэг аж. Монголчуудын эсрэг бослогын хөдөлгөөний толгойлогч залуу эр Жу даяанч эр Лию-тэй уулзан учир байдлаа ярьж бослогын талаар зөвлөлдөн түүнийг бослогын удирдлагад оролцохыг хүссэн байна. Еэвэн сарны баярын үеэр Монголчууд Хятадын уламжлалт дугуй еэвэнг иддэггүй болохыг ажиглаж мэдсэн Лию бослогыг бүх Хятад даяар зэрэг өрнүүлэхийн тулд еэвэн дотроо бичиг хийж орон даяар тараах санааг сэджээ. Ингээд тэд маш олон тооны еэвэн хийж дотор нь "8 дахь сарын бүтэн сартай 15 ны өдөр Монголчуудыг ал " гэсэн нууц бичгийг хийж тараажээ. Энэ нууц бичигтэй еэвэнгээ хүн бүрт хүргэхийн тулд тэд аймшигт тахал өвчин тархаад байна. Тиймээс энэ тарааж байгаа еэвэнг идвэл тахал өвчин тусахгүй хэмээн цуу үгийг давхар тараажээ. Энэ нууц ажиллагаа амжилттай болж орон даяар Хятадууд нэгэн өдөр зэвсэг барин босч тэмцэн Монголын ноёрхлыг унагаажээ. Ингээд 10 хүрэхгүй жилийн дотор Жу жанжинаар удирдуулсан арми Монголчуудыг нутгаасаа хөөн гаргаж жинхэнэ Хятад хүний удирдсан Мин улсыг тогтоосон байна. Өнчин, ядуу, боловсролгүй тариачин гаралтай Жу хэмээх энэ залуу 40 нас ч хүрээгүй байхдаа 276 жил үргэлжилcэн Мин улсыг анхлан байгуулсан хаан нь болсон ба түүний хамтран зүтгэгч Лию нь Хятадын түүхэн дэх гайхамшигт цэргийн жанжинуудын нэгэнд тооцогдох болсон аж. Хятадууд Монголчуудыг хөөн гаргаад Мин улсаа байгуулснаасаа хойш бүтэн сарны баяраа тэмдэглэхдээ нууц бичиг хийхийн оронд Монгол хүний төрхийг зурсан еэвэнгээ хагалан идэж ялалтаа тэмдэглэдэг заншилтай болсон ажээ. Монголчуудын дарангуйллыг түлхэн унагаахад маш чухал үүрэг гүйцэтгэсэн дугуй еэвэн болоод еэвэн сарны баяр нь ийм учраас Хятадын соёл заншилд нэн хүндтэй байр суурийг эзэлж Хятад хүн бүрийн зүрхэнд ойр байдаг гэнэ. Сарны тооллоор жил бүрийн 8 дахь сарын 15-ны бүтэн сартай шөнө хаа газрын Хятадууд цугларан энэхүү түүхийг ярьж баяраа тэмдэглэн дугуй еэвэн хэрхэн Хятад улсыг Монголчуудаас аварсаныг дурсан санадаг уламжлалтай ажээ.

ДЭЛХИЙН ХҮНСНИЙ БАЙГУУЛЛАГА ХАМГИЙН ШИЛДЭГ ХООЛООРОО МОНГОЛ ЦАГААН ИДЭЭГ ШАЛГАРУУЛЖЭЭ

Бид сүүлийн үед зөв хооллолт гэж их ярьдаг боллоо. Зөв хооллолтын хамгийн энгийн амархан арга нь махнаас татгалзаж цагаан хоол идэх гэж сурталчилдаг болжээ.Гэтэл төв Азийн цээжинд оршдог эрс тэс уур амьсгалтай Монголчууд бид махнаас татгалзаад цагаан хоолтон болцгоосоноор зөв хооллож байна гэж өөрсдийгөө дүгнэж байгаа нь хэр оновчтой цэцэрхэл бол. Монголчууд бид хоол ундны дэглэмээ тохируулж яаж зөв хооллож байсан тухай хариултыг олж авах гэж их хичээлээ. Гэтэл би эрж хайж байсан хариултаа Доктор З.Бат-Отгоны лекцнээс олж аваад олзуурхлаа бас баярлалаа. Дэлхийн хүнсний байгууллагаас хамгийн шалгарсан хоол хүнсийг тогтооход 15000 жилийн шалгуурыг давсан ганцхан хоол хүнс байсан нь монголчуудын үндсэн хоол болох цагаан идээ шалгарсан байна. Өчигдрийн юм өнөөдөр үгүй болдог болсон байхад 15000 жилийн шалгуурыг давж тэсэж гараад өнөөдөр ч үнэ цэнээ алдаагүй байгаа цагаан идээ дэлхийн шилдэг хоолоор шалгарсаныг дуулаад баярлахаас ч өөр аргагүй биз дээ. Монголчууд зун намарт шингэц удаантай махан хоолыг түр хязгаарлан хоол боловсруулах эрхтний үйл ажиллагааг хөнгөвчилж сүү цагаан идээ голлон хэрэглэдэг нь эрүүл мэндээ хамгаалах, бие цогцсоо сэргээх, цэвэрлэх, эрүүлжүүлэх маш чухал уламжлал болон тогтсон байна. Үүгээр ч зогсохгүй үнээний сүүг ужиг ханиад, хижиг, шижин өвчинд хэрэглэдэг байжээ. Бас ямааны сүүг ходоодны болон бөөрний үрэвсэлд уудаг байсан байна. Хонины сүүг хий, бөөрний өвчинд, гүүний сүүг сүрьеэ, ингэний сүүг зүрхний өвчинг тус тус эмчлэхэд хэрэглэдэг байжээ. Тараг, айраг, аарц, ааруул, зөөхий, шар тос, цөцгий, өрөм, ээзгий, ээдэм, бяслаг гээд бүх л цагаан идээ нь хүний эд эсийг сэргээж элдэв өвчнөөс урьдчилан сэргийлдэгийг бид бараг мартжээ. Сүү цагаан идээнээс гадна 5 хошуу малын мах тэр чигээрээ эмчилгээ болдог юм байна. Үүнийг уншсан зарим нэг нь намайг буруутгаж махаа магтаж байна гэж эндүүрэвзээ. Мах идсэнээр хүн өөрийн уургийн хэрэгцээг хангадаг юм байна. Гэтэл сүүлийн үед мах идэхгүйгээр уургийн хэрэгцээгээ дүпү, эрдэнэ шиш, вандуй, хулууны үр, самар гэх мэт жимс ногооноос хангах тухай сурталчилгаа хүчтэй явагдаж байна. Японы эрдэмтдийн хийсэн судалгаагаар дээрх жимс ногооноос авах уургийн хэрэглээ нь хүний биеийн уургийн ерөнхий хэрэглээг хангах ч хүний уураг тархийг уургаар хангаж чаддаггүй болохыг тогтоосон байна. Гавлын ясан дахь уураг тархи нь өөрөө тэр чигтээ уураг бөгөөд тэрээр махнаас авах уургаар тэтгэгддэг байна. Өвөг дээдэс маань бидэн шиг махыг жилийн 4 улиралд тасралтгүй идэж байгаагүй аж. Тэд “Зохимжгүй идээ найруулсан хор” гэж үздэг байсан учраас зөв хооллох асуудалд анхаарлаа хандуулж, зөв хооллох журмыг баримталж, хэрэгжүүлж иржээ. Жилийн 4 улиралд монголчууд ямар хоол хэрэглэж ирсэн тухай доктор З.Бат-Отгон “-Өвөл хүний шар үсний сүв хаагдаж хийгээр галын хүчийг төгс бадруулах тул хоол хүнс багадвал тамир тэнхээ буурна. Иймээс өвөл голдуу амтлаг исгэлүүн давслагийг гол болгох хэрэгтэй. Тиймээс өвөл цагт хамгийн шим тэжээл илчлэг ихтэй адуу үхрийн махаар хийсэн хоол иддэг байжээ. Шим тэжээл ихтэй илчлэг хоол идсэний дараа заавал хүчтэй тараг, аарц, цагаа уудаг байсан байна. Энэ нь хүний эд эрхтэн, цус, судасанд хуримтлагдсан өөх тосыг цэвэрлэхээс гадна хоолны шингэцийг сайжруулдаг байжээ. Ер нь монголчууд өвөл 16, 17 цагаас хойш мах махан бүтээгдэхүүн хэрэглэдэггүй байж. Энэ нь хүнд чанартай хоолыг бие цогцос, эд эрхтэнд дарамт учруулалгүй зөв хэрэглэж байсны нотолгоо юм. Хавар хонины махан хоол, шар тос самарсан эсвэл шар тосоор хийцэлсэн цай, тараг зундаа айраг, тараг, аарц, бяслаг, ээзгий голчлон хэрэглээд хааяа сэрүүн чанарын ямааны мах болон үхрийн борц иддэг байжээ. Мөн намар хатаасан өрөм, ааруул, хоормог, амуу тариа, будаа зонхилон хэрэглэдэг байсан” гэж ярилаа. Тэгэхээр монголчууд бид чинь жилийн 4 улирал, цаг агаар, уур амьсгал, өөрийн бие цогцос болон түүний үйл ажиллагаа онцлогт тохируулан хоол хүнсээ хэрэглэдэг байсан гайхалтай ухаантай ард түмэн байгаа биз. Францын нэг эрдэмтэн Монголд ирээд эрдэмтэн зохиолч Бямбын Ринчен гуайд хандан “-Танай монголчууд мах гурил хоёр л идэх юм. Ногоо жимсийг хүнсэндээ бараг хэрэглэдэггүй юм байна. Тийм үү?” гэж асуухад Ренчин гуай “-Францчууд та нар өөрсдийгөө маш их жимс ногоо иддэг гэж боддог байх. Та нар их л сайндаа арваад төрлийн жимс, ногоо иддэг. Харин монголчууд бид чинь тэр өвс ногооноос 500-аад төрлийг иддэг юм. Гэхдээ бид та нартай адил химийн бодисоор бордсон хортой ургамал биш, харин ч байгалийн унаган төрхөөрөө байгаа өвс ургамал иддэг. Бас та нар жимс ногоогоо огтхон ч боловсруулахгүй тэр чигээр нь шууд идэж байхад бид малаараа дамжуулж боловсруулж хэрэглэдэг юм” гэж хариулсан гэдэг. Үнэхээр бид химийн бодисоор бордсон жимс ногоог боловсруулалгүй шууд идэх биш харин мал хэмээх байгалийн боловсруулах амьд үйлдвэрээр дамжуулан малын мах, сүү болгон хэрэглэж байгааг харийнхан яаж ч мэдэх билээ дээ. Огт мах идэхгүй байна гэдэг бол халуун дулаан уур амьсгалтай оронд амьдарч байгаа хүний зөв хооллолт мөн боловч цаг уурын хатуу ширүүн, эрс тэс уур амьсгалтай Монголчууд бидэнд зөв биш буруу хооллолт юм. Тиймээс бид 15000 жилийг туулж ирэн дэлхийн хүнсний байгууллагын шилдэг хоолоор шалгарсан цагаан идээгээ идэж зөв хоололцгооё.